Gustav Klimts beroemdste schilderijen: waarom ze een plek aan je muur verdienen

Klimt schilderde meer dan je denkt, en de meeste mensen zien er maar één. Deze gids loopt langs de werken die oprecht muurruimte verdienen, hoe ze aanvoelen in het dagelijks leven, en hoe je ertussen kiest op basis van je kamer in plaats van je kunstgeschiedenisdiploma.

De kus: waarom het een van de meest gereproduceerde schilderijen uit de geschiedenis is

Geschilderd tussen 1907 en 1908 tijdens Klimts Gouden Periode, De kus is het werk dat een Weense symbolist tot een wereldnaam maakte. Het origineel hangt in het Belvedere in Wenen, waar het het hele jaar door menigten trekt. De compositie is bijna vierkant: de twee figuren gehuld in één fonkelend gewaad van bladgoud, geometrische patronen die oplossen in een weide van kleine wilde bloemen.

Wat het als een print laat werken is hetzelfde dat het beroemd maakte: je leest het meteen van de overkant van de kamer, en je wordt beloond wanneer je dichterbij komt. De geometrische blokken op zijn mantel en de zachte florale spiralen op die van haar dragen details die de meeste reproducties platdrukken. Goed geprint op dik mat papier met echte pigmentdiepte zie je daadwerkelijk het verschil tussen de twee patronen, en dáár draait dit schilderij om.

De eerlijke kanttekening: het is overal. Hotellobby’s, studentenkamers, tandartswachtkamers. Stoort dat je, sla het dan over. Stoort het je niet, dan is er een reden dat het al meer dan een eeuw meegaat, en een goed gemaakte versie van 50x70cm boven een bed of bank is nog steeds oprecht prachtig. Kies wel voor kwaliteit. Een korrelige poster op dun papier bezorgt dit schilderij zijn slechte reputatie, niet het werk zelf.

Portret van Adele Bloch-Bauer I: de 'Woman in Gold' van 135 miljoen dollar

Als De kus de romantische Klimt is, dan is Adele Bloch-Bauer I de vorstelijke. Geschilderd in 1907 toont het Adele, de vrouw van een Weense suikerindustrieel, gezeten in een dicht veld van bladgoud, zilver en Byzantijns geïnspireerd patroonwerk. Haar gezicht en handen zijn met een zachtheid weergegeven die bijna pijnlijk menselijk aanvoelt te midden van al die decoratie. Klimt deed er drie jaar over om het te voltooien.

Het schilderij kreeg een tweede leven als door de nazi’s geroofd kunstwerk dat in 2006 werd gerestitueerd aan Adeles nicht Maria Altmann, kort daarna verkocht voor zo’n 135 miljoen dollar en verfilmd als Woman in Gold met Helen Mirren. Het hangt nu in de Neue Galerie in New York. Dat verhaal doet ertoe, omdat het het werk een gewicht geeft voorbij pure decoratie. Je hangt een object met een geschiedenis op.

Als print werkt het het best verticaal en op royaal formaat, 70x100cm of groter. De compositie is dicht en hoog, en een kleine versie verliest de architectuur van al die driehoeken, ogen en spiralen. Het past beter in kleedkamers, formele eetkamers en entreehallen dan in woonkamers. Wil je één luxueus focuspunt tegen een donkere muur, dan is dit de Klimt om te kiezen. Ontdek meer opties als deze in onze collectie portretkunstprints.

De levensboom: Klimts meest veelzijdige decoratieve werk

De levensboom is technisch onderdeel van de Stocletfries, een mozaïek die Klimt rond 1909 ontwierp voor een privépaleis in Brussel. De volledige fries omvat drie panelen, maar de centrale boom, met zijn zwierige gouden takken die in spiralen lussen tegen een crèmekleurige achtergrond, is een eigen leven gaan leiden.

Het is het meest decoratief flexibele werk dat Klimt ooit maakte. De compositie is symmetrisch, het palet warm maar niet overweldigend, en er staat geen figuur op om te interpreteren. Je kunt het in een kinderkamer, yogastudio, keuken of gang hangen, en het past zich overal aan. De spiralen verwijzen naar Keltische, Egyptische en Byzantijnse beeldtaal, en de symboliek (leven, groei, de verbinding tussen aarde en hemel) is breed genoeg om te betekenen wat jij wilt dat het betekent.

Dit is de Klimt die we het vaakst aanraden aan mensen die zijn esthetiek waarderen maar geen kussend paar boven de bank willen. Het werkt bijzonder goed als een canvasprint, waarbij de matte poly-katoenen afwerking de goudtinten verzacht en minder formeel oogt dan glas. Horizontaal op 100x70cm boven een dressoir of sideboard verdient het zijn plek.

Klimts landschappen: de ondergewaardeerde prints die meer aandacht verdienen

Hier komt het deel dat de meeste Klimt-gidsen overslaan. Tussen 1900 en 1916 bracht Klimt zijn zomers door aan de Attersee in de Oostenrijkse Alpen en schilderde hij er tientallen landschappen: boomgaarden, berkenbossen, het meer zelf in kleine stippen groen en blauw. Schloss Kammer aan de Attersee, Berkenbos, Het park, Klaprozenveld. Bijna geen figuren, bijna geen goud.

Deze schilderijen zijn stilletjes buitengewoon. De composities zijn vrijwel vierkant, het perspectief is afgeplat, en de verfoppervlakken trillen van duizenden kleine penseelstreken. Ze lijken dichter bij vroege abstracte schilderkunst te liggen dan bij de ornamentiek van de Weense Secessie. En omdat ze niet op elke koffiemok in Europa zijn geprint, voelen ze nog steeds als een ontdekking.

Voor in huis zijn de landschappen een cadeau. Ze brengen Klimts dichtheid en rijkdom zonder de evidente symboliek. Klaprozenveld (1907) is een uitbarsting van rood, groen en wit die naast modern meubilair moeiteloos standhoudt. Berkenbos (1903) is stemmiger, bijna meditatief, en staat prachtig in een slaapkamer of leeshoek. Schloss Kammer geeft je een zacht blauw palet dat werkt in kustinterieurs en badkamers.

Als iemand je al De kus heeft laten zien en vraagt wat Klimt nog meer deed, wijs dan hierop. Wijs ze daarna op onze collectie art-nouveau-prints voor de bredere stroming waar deze werken toe behoren.

Moeder en kind (uit De drie leeftijden van de vrouw): een stillere, emotionelere keuze

De drie leeftijden van de vrouw (1905) toont drie figuren: een baby, een jonge moeder en een oude vrouw. De meeste prints snijden bij de moeder en het kind, en dat detail is een van Klimts meest oprechte, tedere werken geworden.

Het hoofd van de moeder helt neer tegen dat van het kind, beide ogen gesloten, beiden omringd door een halo van geparfumeerde kleurpatronen. Het is onmiskenbaar Klimt (de patronen, de goudaccenten, het afgeplatte perspectief) maar het emotionele register is compleet anders dan bij De kus. Minder performatief. Intiemer.

Dit is de Klimt voor kersverse ouders, voor kinderkamers die iets anders willen dan pastelkonijntjes, voor iedereen die warmte wil zonder romantiek. Het omzeilt ook het lichte clichéprobleem dat De kus heeft. Het origineel hangt in de Galleria Nazionale d'Arte Moderna in Rome.

Een ingelijste print van 40x50cm werkt prachtig naast een ledikant of boven een commode. Hier raden we de ingelijste optie aan, omdat het matte papier en de UV-beschermende acrylaatlaag de kleur stabiel houden in kamers met veel daglicht, en de massiefhouten lijst het werk afrondt op een manier die bij de intimiteit van het beeld past.

Bloementuin en andere natuurwerken: gedurfde kleur, zonder het goud

Als de landschappen Klimts stille kant zijn, dan is Bloementuin (1907) de luide. Het is een vierkant doek, van rand tot rand gevuld met klaprozen, madeliefjes, zinnia’s en rozen, zo dicht geschilderd dat er amper lucht overblijft. Geen bladgoud, geen figuren, alleen kleur. Heel veel kleur.

Boerentuin met zonnebloemen hoort tot dezelfde familie, net als Boerderijtuin met zonnebloemen. Deze werken bewijzen dat Klimt geen metalen glans nodig had om een schilderij te laten zingen. Het zijn enkele van de vrolijkste dingen die hij ooit maakte, en toevallig ook de makkelijkste Klimts om dagelijks mee te leven.

Een Bloementuin-print werkt in keukens, serres, in elke ruimte met goed natuurlijk licht. De compositie is niet-directioneel, dus je kunt hem vierkant hangen of draaien zonder je zorgen te maken over boven of onder. Op grotere formaten, 70x70cm of groter, belonen de details in de afzonderlijke bloesems echt een nadere blik.

Voor kopers die Klimts energie en patroonobsessie willen zonder de associaties met goud, is dit de categorie. Voor kopers die wél het goud willen, groepeert onze collectie gouden kunstprints zijn werken uit de Gouden Periode naast andere metallic-geleunde stukken.

Kort over Klimts andere portretten

Naast Adele Bloch-Bauer I zijn er opties die de moeite waard zijn. Portret van Adele Bloch-Bauer II (1912) toont dezelfde geportretteerde, na de Gouden Periode, in koelere blauwen en groenen. Judith en het hoofd van Holofernes (1901) is dramatisch en confronterend, schitterend maar niet voor elke kamer. Portret van Mäda Primavesi (1912) toont een jong meisje staand op een gebloemd tapijt, lichter en speelser dan de Adele-portretten.

Dit zijn de werken die de kloof vullen tussen ‘de beroemde’ en ‘ik heb nog nooit van deze Klimt gehoord’. Wil je een minder gereproduceerde keuze zonder helemaal naar de landschappen te gaan, begin dan met Adele II of Mäda Primavesi.

Een opmerking over Klimts erotische tekeningen, die soms in printcatalogi opduiken: we zouden de meeste niet in een woonkamer hangen. Het zijn opmerkelijke werken op papier, maar ze zijn niet gemaakt voor nonchalante huiselijke presentatie, en veel goedkope reproducties voelen eerder ongemakkelijk dan artistiek. Blijf bij de schilderijen.

Zo kies je ertussen: Klimt-prints afstemmen op je ruimte en stemming

De eerlijke vraag is niet ‘wat is Klimts beste schilderij’, maar ‘welke Klimt past bij de kamer die je daadwerkelijk hebt’. Een paar regels waar we achter staan:

Voor een slaapkamer: De kus werkt nog steeds als je kiest voor een kwaliteitsprint op echt formaat. Berkenbos is het meer verfijnde alternatief. Moeder en kind past in een kinderkamer of logeerkamer met een zachtere sfeer.

Voor een woonkamer: De levensboom is de veiligste keuze, omdat hij patroon en goud draagt zonder de emotionele toon van de ruimte te dicteren. Bloementuin als je interieur helder en modern is. Adele Bloch-Bauer I alleen als je een hoge wand hebt en een statement wilt maken.

Voor een keuken, serre of hal: de landschappen en bloemenwerken, altijd. Ze kunnen goed tegen wisselend licht en concurreren niet met kookgeuren, looproutes of de chaos van een entree.

Voor een studeerkamer, kleedkamer of formele ruimte: Adele Bloch-Bauer I of Judith. Dit zijn werken die baat hebben bij langzaam kijken, in een kamer waar je bewust gaat zitten.

Over formaat: de portretten uit de Gouden Periode hebben hoogte nodig (70x100cm en groter). De landschappen en bloemenwerken werken vierkant, vaak 50x50cm of 70x70cm. De levensboom is het meest flexibel: horizontaal boven meubels of verticaal in smalle ruimtes.

Over afwerking: ingelijste prints met acrylaatlaag kunnen direct zonlicht aan zonder te verkleuren en ogen gepolijster, wat past bij de portretten. Canvas past bij de landschappen en De levensboom, waar een zachter oppervlak de penseelstreken flatteert. Hoe dan ook: je wilt een print die compleet gemonteerd in één doos arriveert, klaar om op te hangen, zonder kromtrekken of blazen. Dáár gaat het mis bij de meeste goedkope Klimt-reproducties.

Een laatste gedachte

De grootste fout die mensen met Klimt maken, is hem terugbrengen tot één schilderij. Hij werkte veertig jaar lang aan portretten, landschappen, allegorieën en decoratieve friezen, en minstens zes of zeven van die werken zullen elke interieurtrend overleven. Kies het werk dat past bij de kamer waar je elke dag doorheen loopt, niet dat ene dat je van een ansichtkaart kent. Dát is de Klimt die jouw muur waard is.